Aby zobaczyć batutę danej osoby lub zespołu, proszę kliknąć nazwisko (nazwę)

Adams G.

G. Adams, prawdopodobnie dyrygent kierujący zespołem muzycznym oranżystów. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta (nr JSW 65) z dedykacją dla G. Adamsa od członków Juvenile Orange Association – prawdopodobnie stowarzyszenia młodych oranżystów. Organizacja oranżystów, założona w 1795 r. w Irlandii przez protestanckich Anglików, jest znana z dorocznych parad z udziałem maszerujących zespołów muzycznych. Posiada loże głównie w Irlandii Północnej, a także Wielkiej Brytanii oraz krajach anglosaskich. Na batucie nie oznaczono daty ani miejsca działalności zespołu.

Arlt

Arlt (imię nieznane), dyrygent polskiego chóru im. Feliksa Nowowiejskiego, działającego w Oignies we Francji od 1924 r. Jego pamiątkowa batuta zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 23). Zob. Chór im. Feliksa Nowowiejskiego w Oignies.

Bareham, Richard

Richard Bareham (ur. 1874 w Pokesdown, Wielka Brytania, zm. po 1919), organista, dyrygent i kompozytor, absolwent Royal College of Organists w Londynie. W latach 1894-97 organista w kościele parafialnym w Lynton, następnie od 1897 związany z życiem muzycznym i kościołem parafialnym św. Piotra w pobliskim Tiverton (hrabstwo Devon). W muzycznej prasie brytyjskiej z 1. połowy XX w. zachowało się wiele sprawozdań z jego koncertów w Tiverton (głównie w roli dyrygenta). W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się pamiątkowa batuta (nr JSW 155), według inskrypcji podarowana R. Barehamowi jako studentowi RCO (Royal College of Organists) przez przyjaciół z Lynton w czerwcu 1897 r., być może z okazji zakończenia jego pracy w tym mieście.

Bibliografia: F.W. Thornsby, Dictionary of organs and organists, H. Logan & Company, Bournemouth 1912, s. 222, 245; „The Musical Times”, vol. 48: 1907 nr 772 s. 403; vol. 50: 1909 nr 796 s. 400; vol. 57: 1916, nr 881 s. 343; vol. 60: 1919 nr 915 s. 241, nr 917 s. 375, nr 919 s. 499 (JSTOR, dostęp 12.2017).

Barlow, Howard

Howard Barlow (ur. 1 V 1892 w Plain City, Ohio, zm. 31 I 1972 w Bethel, Connecticut), dyrygent, kompozytor i aranżer amerykański. Ukończył studia na Uniwersytecie Columbia. Współpracował z wieloma amerykańskimi zespołami i orkiestrami symfonicznymi, m.in. z założoną przez niego American National Orchestra w Nowym Yorku (1923-24), Columbia Symphony Orchestra (1927-42), Baltimore Symphony Orchestra (1939-42), gościnnie także z Chicago Symphony Orchestra, New York Philharmonic, Philadelphia Orchestra. Był cenionym i nagradzanym dyrygentem, znanym z promowania muzyki amerykańskiej. Od 1942 r. występował jako dyrygent w programie radiowym (następnie telewizyjnym) „Voice of Firestone” w NBC (amerykańskiej sieci telewizyjnej w Nowym Yorku), przez co zdobył znaczną popularność. Po zakończeniu pracy w NBC wykładał na uczelni Western Connecticut State University. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się pamiątkowa batuta (nr JSW 124), którą H. Barlow otrzymał w 1958 r. podczas obchodów 100-lecia miasta Elkhart od muzycznych zespołów festiwalowych.

Bibliografia: Das Atlantisbuch der Dirigenten: Eine Enzyklopädie, hrsg. S. Jaeger, Atlantis Busikbuch-Verlag, Zürich 1985, s. 67; H. Stoddard, Symphony conductors of the U.S.A., Thomas Y. Crowell Company, New York, cop. 1957, s. 301; E. Eriksson, Howard Barlow, w: www.allmusic.com [dostęp 12.2017]; Howard Barlow of the ‘Voice of Firestone’ Is Dead [bez aut.], „New York Times” 2.02.1972 s. 42.

Barron J.W.

J.W. Barron, dyrygent (?) działający w Wielkiej Brytani, którego batuta z 1921 r. z dedykacją od St. James Choral Society (towarzystwa chóralnego przy kościele św. Jakuba, bez podanej miejscowości) zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 87). Być może tożsamy z J.W. Barronem, powołanym w 1905 r. na stanowisko chórmistrza w kościele św. Jana (St. John’s Church), w Upper Edmonton (dzielnicy Londynu).

Bibliografia: Church and Organ Music Source, „The Musical Times”, vol. 46: 1905, nr 747, s. 317 [dostęp: JSTOR 12.2017].

Battle F.

F. Battle, dyrygent działający w Wielkiej Brytanii. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta (nr JSW 48) która według dedykacji została podarowana dyrygentowi z okazji zdobycia drugiej nagrody w konkursie muzycznym na festiwalu Eisteddfod (poświęconym kulturze walijskiej) w 1906 r.

Berg, C.

C. Berg (XIX/XX w.), bliżej nieznany dyrygent, prawdopodobnie prowadzący chór kościelny (niemiecki?) w miejscowości Grobiņa (Łotwa, ówcześnie Rosja), którego pamiątkowa batuta z 1900 r. z dedykacją w języku niemieckim zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 140).

Bernhardt, O.K.

O.K. Bernhardt, dyrygent, którego pamiątkowa batuta, podarowana w 1879 r. przez członków Spa Concert Room Orchestra - orkiestry uzdrowiskowej z Harrogate (angielskiej miejscowości znanej ze źródeł mineralnych), zachowała się w zbiorach J.S. Witkiewicza (nr JSW 165). Być może tożsamy z Otto Bernhardtem, dyrygentem i skrzypkiem (niemieckim?), prowadzącym sezonowe koncerty w uzdrowisku Harrogate i okolicznych miejscowościach (np. Leeds) pod koniec XIX w.

Bibliografia: „The Musical Times and Singing Class Circular”, vol. 21: 1880 nr 446, s. 194; vol. 27: 1886 nr 526, s. 723-724; vol. 29: 1888 nr 541, s. 176-178; vol. 30: 1889 nr 551, s. 3.

Black, Frank J.

Frank Jeremiah Black (ur. 28 XI 1894 w Filadelfii, zm. 29 I 1968 w Atlancie, USA), amerykański dyrygent orkiestrowy oraz kompozytor muzyki filmowej, scenicznej, radiowej, aranżer. Współpracował z licznymi amerykańskimi teatrami oraz muzykami rozrywkowymi, m.in. zespołem The Revelers. Od 1928 r. przez 14 lat był dyrektorem muzycznym amerykańskiej stacji telewizyjnej NBC. Prowadził własną orkiestrę Frank Black Orchestra, z którą wykonywał głównie lekką muzykę klasyczną oraz rozrywkową. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta dyrygenta (nr JSW 130) związana z prowadzeniem przez niego w 1937 r. cyklu audycji radiowych Carnation Contented Hour – na batucie widnieje dedykacja od sponsora, Carnation Company, wraz z nazwą audycji i datą.

Bibliografia: S. Modi, Black, Frank J. (w:) Grove Music Online [dostęp 12.2017]; https://secondhandsongs.com/artist/66940 [dostęp 12.2017]; http://www.digitaldeliftp.com/DigitalDeliToo/dd2jb-Cadillac-Choral-Symphony.html [dostęp 12.2017].

Blackburn, Albert

Dyrygent

Bran, Anna R.

Anna R. Bran, dyrygentka działająca prawdopodobnie w Wielkiej Brytanii, związana z zespołem Kościoła Metodystycznego Waterloo (Waterloo Methodist Church), od którego otrzymała batutę w 1916 bądź 1918 r.

Brereton, W.J.

Dyrygent

Brooke, Lady

Lady Brooke, być może Margaret Brooke, królowa Sarawaku, znana także jako Lady Brooke - zob. Brooke, Margaret

Brooke, Margaret

Margaret Brooke (z domu Margaret Alice Lili de Windt, ur. 9 X 1849 w Paryżu, zm. 1 XII 1936 w Londynie), angielska arystokratka, w 1869 r. przez małżeństwo weszła w rodzinę tzw. Białych Radżów Sarawaku – azjatyckiego królestwa na wyspie Borneo (część dzisiejszej Malezji). Mężem Margaret został Charles Anthony Johnson Brooke, drugi biały radża Sarawaku, siostrzeniec i następca Jamesa Brooke'a, pierwszego angielskiego zarządcy królestwa. Margaret otrzymała tytuł rani (ang. Ranee) - żony radży, była też znana jako Lady Brooke. Według przekazów synowej Sylvii, Margaret była autorką pierwszego hymnu Sarawaku „Gone forth beyond the sea”. Po latach spędzonych na wyspie Borneo odłączyła się od męża i z trzema synami powróciła do Wielkiej Brytanii. Tam, kierując się potrzebami muzycznymi oraz matrymonialnymi synów, założyła zespół muzyczny Grey Friars Orchestra (orkiestrę szarych braci), złożony z młodych kobiet, spełniających odpowiednie kryteria (jedną z nich była Sylvia Brett, późniejsza synowa Margaret, żona Vynera Brooke’a, druga i ostatnia rani Sarawaku). W zbiorach J.S. Witkiewicza zachowała się batuta z inskrypcją z 1903 r., dedykowana „dla Rani" od zespołu Grey Friar Orchestra. Batuta jest jedną z najciekawszych i najpiękniejszych w kolekcji - jest zdobiona złotym okuciem z wizerunkiem św. Cecylii trzymającej zwój nut, na którym jest widoczna antyfona do św. Cecylii, pomimo miniaturowego rozmiaru precyzyjnie i prawidłowo odwzorowana w neumach i łacińskim tekście.

Bibliografia: P. Eade, Sylvia: queen of the headhunters, Weidenfeld & Nicolson, London, 2007; S. Runciman, The White Rajas: A History of Sarawak from 1841 to 1946, Cambridge University Press, London, New York 1960; M. Brooke, My life on Sarawak, Oxford University Press, Oxford 1987; https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Brooke-James;3880980.html; rękopis partytury hymnu Sarawaku na głos i fortepian dostępny na stronie Brooke Heritage Trust: http://www.brooketrust.org

Brown, D.A.

Dyrygent

Chór im. F. Nowowiejskiego w Oignies

Chór im. Feliksa Nowowiejskiego w Oignies (znany też jako Koło Śpiewacze „Chór Nowowiejski”), chór powstały w 1924 r. w polskiej parafii w północnej Francji (samą parafię założono w 1922 r.). Parafianami i zarazem członkami chóru byli polscy emigranci, na ogół górnicy przybyli do Francji z Westfalii po I wojnie światowej. Prawdopodobnie głównym repertuarem chóru były śpiewy kościelne wykonywane w parafii. W zbiorach Jana Stanisława Witkiewicza zachowała się batuta (nr JSW 23), podarowana dyrygentowi Arltowi przez członków "chóru Nowowiejski" w Oignies w 1929 r. Chór działał przynajmniej do 1945 r.

Bibliografia: Roman Dzwonkowski, Przemiany polskiej parafii w Północnej Francji (1922-1972): studium historyczno-socjologiczne parafii w Oignies [w:] „Studia polonijne”, t. 1, Lublin 1976, dostęp online: http://docplayer.pl/60262911-Przemiany-polskiej-parafii-w-polnocnej-francji-studium-historyczno-socjologiczne-parafii-w-oignies.html; „Narodowiec” 1945 nr 120, dostęp online: https://argonnaute.parisnanterre.fr/medias/customer_3/periodique/immi_pol_lotmz1_pdf/BDIC_GFP_2929_1945_120.pdf

Clapp, Edward

Dyrygent

Clayton, J.W.

Dyrygent

Conway, D.R.

D.R. Conway, dyrygent, działający w Wielkiej Brytanii. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta, podarowana dyrygentowi przez chór męski z walijskich miejscowości Connah's Quay i Shotton w styczniu 1913 r.

Copeland, F.

Dyrygent

Cowen, Arthur

Dyrygent

Crooks J.F.

J.F. Crooks, prawdopodobnie dyrygent chóru kościelnego baptystów. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta (nr JSW 67) z dedykacją dla J.F. Crooksa od przyjaciół baptystów z miasta Jarrow (Wielka Brytania) z datą 5 V 1882 r.

Davenport, W.W.

Evans Marie

Marie Evans, bliżej nieznana dyrygentka działająca prawdopodobnie w Wielkiej Brytanii, której batuta z dedykacją od chóru z datą 20 stycznia 1914 r. zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 75).

Eyre, E.W.

E.W. Eyre (XIX w.), bliżej nieznany dyrygent (?) angielski. W zbiorach Jana Stanisława Witkiewicza zachowała się pamiątkowa batuta rzeźbiona w drzewie sandałowym i kości z dedykacją, wskazującą na raczej prywatny niż oficjalny charakter prezentu – batuta została podarowana „panu Eyre na znak szacunku od panny Harriett Ware” w listopadzie 1896 r. 

Farquhar James H.

James H. Farquhar, bliżej nieznany dyrygent (?), którego batuta z 1890 r. z dedykacją od dzieci z zespołu (organizacji?) Band of Hope przy kościele Heatherlie (Selkirk w Szkocji) zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 84). Band of Hope jest tu prawdopodobnie nazwą organizacji działającej na rzecz trzeźwości młodzieży.

Firchow A.

A. Firchow, dyrygent działający w XIX w. w Świnoujściu (niem. Swinemünde, ówczesne Prusy). Prawdopodobnie tożsamy z Hr. A. Firchowem, dyrektorem muzycznym Teatru Bellevue w Szczecinie w 1870 r. W kolekcji K. Słowińskiego zachowała się batuta o udokumentowanej rodzinnej historii z dedykacją dla dyrygenta A. Firschowa od członkiń niemieckiego Towarzystwa Ojczyźnianego Kobiet w Świnoujściu w 1892 r. (dalsza historia obiektu – zob. kartę batuty KS 3).


Bibliografia: „Deutscher Bühnen-Almanach”, Jg. 35: 1871, s. 284.

Foster, John

Dyrygent

Gamble, F.

F. Gamble, dyrygent angielski

Garfit M.E.

M.E. Garfit, dyrygent angielskiego zespołu Partney Competition Choir (chóru konkursowego z Partney?), którego pamiątkowa batuta z 1903 r. zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 69).

Gauthier, J.R.

J.R. Gauthier, dyrygent

Gerzabeck

Gerzabeck, dyrygent niemiecki

Goadby I.F.

Dyrygent

Górzyński, Zdzisław

Dyrygent

Gray, Alex

Alex Gray, dyrygent orkiestry Banknock Colliery Brass Band (orkiestry dętej kopalni węgla w Banknock w Szkocji), założonej w maju 1912 r. przez górników we wsi Dennyloanhead (niedaleko Banknock). Orkiestra działała przynajmniej do 1931 r., wówczas już pod kierunkiem innego dyrygenta. Pamiątkowa batuta, datowana na 1912 r., według inskrypcji podarowana Alexowi Grayowi przez członków tej orkiestry dętej, zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 104).

Bibliografia: G. Holman, Brass Bands of the British Isles: a historical directory, [s.l.] 2018 [dokument elektroniczny, dostęp 05.2018]

Griebe, Wilhelm

Dyrygent towarzystwa chóralnego "Oberspree"

Hagemann

Dyrygent

Hambleton G. A.

Dyrygent

Hancock, Charles

Dyrygent

Harland, Harry

Harry Harland, dyrygent angielski. W latach 1912-1951 kierował męskim chórem The Prudhoe Gleemen, założonym w 1903 r. przy kościele metodystycznym, początkowo w miejscowości Wylam, potem Prudhoe (zespół nadal istnieje). Dyrygent osiągał z zespołem liczne sukcesy, m.in. drugą nagrodę w kategorii chórów męskich na czwartym turnieju muzycznym North of England w Newcastle (maj-czerwiec 1922 r.). W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się pamiątkowa batuta, podarowana dyrygentowi w 1914 r. przez kierowany przez niego chór (na batucie widnieje wcześniejsza nazwa chóru Prudhoe Wesleyan Church Choir). Z tą samą batutą Harland wystąpił z zespołem (już pod nazwą The Prudhoe Gleemen) 19 sierpnia 1924 r. na zamku Alnwick, rezydencji książąt Northumberland, podczas wizyty angielskiej królowej Marii, żony króla Jerzego V, o czym zaświadcza zachowany program koncertu z podpisem królowej oraz okolicznościowy list.

Bibliografia: Prudhoe Gleemen (strona zespołu), http://www.prudhoegleemen.org.uk/history.htm [dostęp 12.2017]; Extra Supplement: The Competition Festival Record, “The Musical Times”, Vol. 63 nr 953 (1.07.1922), s. 1-2.

Hormann, Carl

Carl Hormann (XIX/XX w.), chórmistrz działający w Austrii. W kolekcji Jana Stanisława Witkiewicza zachowała się bogato zdobiona, srebrna batuta w kształcie przypominającym berło, z inskrypcją - dedykacją dla dyrygenta od towarzystwa śpiewaczego w miejscowości austriackiej Laa an der Thaya w uznaniu jego zasług dla zespołu.

Horowitz, Richard

Richard Samuel Horowitz (ur. 3 II 1924 w Nowym Jorku, zm. 2 XI 2015 w Manhasset w stanie Nowy Jork), muzyk, perkusista orkiestry nowojorskiej Metropolitan Opera oraz wybitny twórca batut dyrygenckich. Jego pracownia mieściła się w Nowym Jorku (Queens), swoje wyroby sygnował  odręcznym podpisem "R. Horowitz". Był znany z projektowania  indywidualnie dla danego dyrygenta, dopasowując cechy batuty do budowy ciała. Wielu słynnych dyrygentów posługiwało się jego pałeczkami, m.in. Leonard Bernstein, James Levine, Karl Böhm, Sarah Caldwell, Colin Davis, Christoph von Dohnanyi, Erich Leinsdorf, Thomas Schippers, José Serebrier, a z polskich Kazimierz Kord. Kilka obiektów z warsztatu Richarda Horowitza zgromadził w swojej kolekcji Janusz Marynowski, dyrektor orkiestry Sinfonia Varsovia.

Bibliografia: M. Fox, Richard Horowitz, Accidental Craftsman of Conductors’ Batons, Is Dead at 91, "New York Times" 13.11.2015, dostęp online: https://www.nytimes.com/2015/11/12/arts/music/richard-horowitz-renowned-timpanist-and-craftsman-of-conductors-batons-dies-at-91.html; Batuta - przedłużenie ręki dyrygenta, [bez autora], Onet, dostęp online: https://wiadomosci.onet.pl/batuta-przedluzenie-reki-dyrygenta/tzxw3

Jackson, W.F.W.

W.F.W. Jackson, organista, absolwent Oxfordu w stopniu bakałarza (mus. bachelor), którego pamiątkowa batuta zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 83). Prawdopodobnie tożsamy z W.F.W. Jacksonem, koncertującym organistą i pianistą, absolwentem Oxfordu (najpóźniej w 1883 r.), kompozytorem utworów muzycznych „The Exile's Farewell: a Reverie for Voice and Violin” (wyd. Londyn 1890) oraz „Three English Part Songs. I. Britannia. II. In the Springtime. III. A Pastoral” (wyd. Strathearn 1897). Batutę podarowano jako wyraz szacunku wobec muzyka i opatrzono dedykacją z datą 8 XI 1894 r. i miejscem – kościołem św. Pawła (bez miasta).

Bibliografia: „The Musical Times and Singing Class Circular”, vol. 24:1883 nr 481, s. 160-162; vol. 38: 1897 nr 651, s. 327; E. Beveridge, A Bibliography of Works Relating to Dunfermline and the West of Fife, William Clark & Son, Dunfermline 1901 [dostęp online: 12.2017]; WorldCat: www.worldcat.org [dostęp 12.2017].

Januszewski, Antoni

Antoni Januszewski (ur. 31 V 1863 w Opinogórze k. Ciechanowa, zm. 22 VII 1930 w Płocku), pedagog, dyrygent orkiestr dętych i symfonicznych. Kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie u Henryka Komana (fortepian), Jana Śliwińskiego (organy) oraz Michała Sobolewskiego (obój). Osiadł w Płocku, gdzie działał aktywnie jako pedagog, dyrygent chórów szkolnych oraz orkiestr wojskowych i cywilnych. Był długoletnim dyrygentem chórów i orkiestry symfonicznej Płockiego Towarzystwa Muzycznego. Dyrygował także orkiestrą 15. Perejasławskiego Pułku Dragonów, od którego otrzymał w 1907 r. batutę, zachowaną w zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, Kraków 1964

Jones, J.

Dyrygent

Karn F.S.

angielski dyrygent z przełomu XIX i XX w., dyrygent chóru London College of Music, od którego otrzymał pamiątkową batutę.

Kirkland, J.P.

J.P. Kirkland, dyrygent

Koch, Carl

Dyrygent [batuta z synagogi]

Lemoine I.

I. Lemoine, dyrygent belgijski

Lisle, John

Dyrygent

Mankielewicz, Michał

Michał Mankielewicz (ur. 8 IX 1855 w Dąbrowie, zm. 16 V 1911 w Warszawie), znany jubiler warszawski. W 1880 r. w Warszawie założył pracownię przy ul. Senatorskiej 22 oraz magazyn w gmachu Teatru Wielkiego, działający przynajmniej do 1942 r. (wówczas prowadzony przez następców M.). Oferował wysokiej klasy wyroby jubilerskie (w tym brylanty) oraz srebrne przedmioty różnego rodzaju. Michał Mankielewicz był postacią znaną w Warszawie z zamiłowania do teatru oraz artystów, dla których bywał hojnym mecenasem. Według Jerzego Leszczyńskiego, Mankielewicz podarował młodemu Paderewskiemu fortepian Bechstein, gdy ten miał problemy finansowe. Został pochowany na Powązkach, podczas pogrzebu grała orkiestra dęta Teatru Wielkiego. W zbiorach Muzeum Teatralnego TW-ON zachowała się batuta dyrygenta Cezara Trombiniego, wykonana prawdopodobnie w pracowni M. Mankielewicza.

R. Bobrow, Srebra warszawskie 1851-1939: cz. 1: Srebra ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie [katalog wystawy], Muzeum Narodowe, Warszawa 1997; J. Leszczyński, Z pamiętnika aktora, Czytelnik, Warszawa 1958; „Kurier Warszawski” z 22.05.1911; K. Wodarska-Ogidel, Cesare Trombini i jego batuta [w:] Teatr. Refleksy i refleksje. Zbiory Muzeum teatralnego w Warszawie, red naukowa A. Kruczyński, Warszawa 2017

Marshman W.F.

W.F. Marshman, dyrygent działający w Wielkiej Brytanii, którego pamiątkowa batuta, podarowana mu przez członków jego zespołu w styczniu 1905 r. zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 81). Prawdopodobnie tożsamy z W.F. Marshmanem, dyrygentem chóru mieszanego Manfield Choir z Northampton, który wraz z chórem brał udział m.in. w festiwalach w Nottingham 25 października 1913 r. (bez nagrody) oraz w Londynie w Kryształowym Pałacu (Crystal Palace) 22 listopada 1913 r., gdzie zajęli trzecie miejsce. W maju 1921 r. na festiwalu w Glasgow Manfield Choir pod kierunkiem W.F. Marshmana zdobył dwa pierwsze miejsca w kategorii chórów żeńskich oraz mieszanych, będąc jedynym chórem z Anglii w konkursie. Przy okazji w relacji prasowej nadmieniono, że tylko 3-4 dyrygentów (nie podano na ilu pozostałych) używało batuty.

Bibliografia: „The Musical Times”, vol. 54: 1913 nr 850 z 1.12.1913: Extra Supplement: The Competition Festival Record; vol. 62: 1921, nr 940 z 1.06.1921: Extra Supplement… jw. [dostęp: JSTOR, 12.2017]; D. Peel, The early days of the Northamptonshire musical competitions, „Northamptonshire Past and Present” vol. 2: 1957 nr 4, http://www.northamptonshirerecordsociety.org.uk/eNpp/NppNo10_b.pdf [dostęp online 12.2017].

Marx, Wilhelm

Dyrygent niemiecki

Michałowski, Aleksander

Aleksander Michałowski (ur. 17 maja 1851 w Kamieńcu Podolskim, zm. 17 października 1938 w Warszawie), pianista, kameralista, kompozytor i pedagog. Uczeń wielu wybitnych muzyków XIX wieku – Ignaza Moschelesa i Karla Heinricha Reineckego w Lipsku, Carla Tausiga w Berlinie. Jako pianista zadebiutował w 1868 (lub 69) r. koncertem e-moll F. Chopina w sali Gewandhaus w Lipsku. Był wybitnym wykonawcą dzieł Fryderyka Chopina, wielokrotnie konsultował interpretację Chopina z jego uczniem, Karolem Mikulim. Znał Clarę Wieck, z którą grywał utwory Roberta Schumanna. W latach 1874-1918 był związany z Instytutem Muzycznym w Warszawie, od 1891 r. jako profesor fortepianu. Wykształcił kilka pokoleń wybitnych pianistów i muzyków (m.in. Wandę Landowską i Władysława Szpilmana), stając się twórcą polskiej szkoły pianistycznej XIX i XX w. Pozostawił liczne nagrania swojej gry, m.in. dla wytwórni Syrena Electro. W swojej dawnej kolekcji posiadał batutę przypuszczalnie należącą do Stanisława Moniuszki, obecnie własność Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, wyd. 2 popr., Warszawa 2001; M. Kosińska, Aleksander Michałowski, w: www.culture.pl (Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, 2007); Aleksander Michałowski, w: Historyczne interpretacje utworów Fryderyka Chopina, www.bn.org.pl/chopin/

Mikitiuczek, Mikołaj

Mikołaj Mikitiuczek (ur. w Węgrowie ok. 1882, zm. 28 VII [VIII?] 1949, pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim w Siedlcach), muzyk, dyrygent o znaczeniu lokalnym. W okresie międzywojnia dyrygował orkiestrą strażacką. Wiadomo, że czasie II wojny był poszukiwany przez gestapo. Jego batuta, podarowana przez córkę dyrygenta, znajduje się w zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie.

Bibliografia: Informacje Katarzyny Wodarskiej-Ogidel (Muzeum Teatralne) na podst. m.in. informacji córki M. Mikitiuczka; dane z nagrobka na cmentarzu w Siedlcach: www.polski-cmentarz.pl/siedlce/grobonet/start.php?id=detale&idg=2023332&inni=0&cinki=1

Moniuszko, Stanisław

Stanisław Moniuszko (ur. 5 V 1819 w Ubielu k. Mińska, zm. 4 VI 1872 w Warszawie), wybitny kompozytor, dyrygent oper, orkiestr symfonicznych i chórów, pedagog. Dyrygentura pełniła w jego życiu artystycznym równie ważną rolę jak działalność kompozytorska. Bogatą wiedzę i praktykę w zakresie dyrygentury zdobył na studiach w Berlinie u K.F. Rungenhagena, prowadzącego berlińską Singakademie. ...

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964

Moodie, James

James Moodie, dyrygent działający w Dunfermline w Szkocji pod koniec XIX w. 

Murphy H.

Dyrygent

Newman, Ebenezer

Ebenezer Newman (Ebenezer Newman & Co.), złotnik (warsztat złotniczy) działający w Londynie na przełomie XIX i XX w. Stosował znak E·N (na ogół w prostokątnym polu). Różne znaki złotnicze pod tym nazwiskiem były zgłaszane w latach 1883-1903 w Londynie, niektóre wyroby są cechowane w Chester. Batuty ze znakami tej wytwórni na srebrnych okuciach wyróżniają się poziomem wykonania i dużym smakiem.

Bibliografia: www.silvercollection.it/ENGLISHSILVERMARKSXENNN.html

 

Nicholas, A.

Dyrygent

Paderewski, Ignacy Jan

Ignacy Jan Paderewski (ur. 6 XI 1860 w Kuryłówce na Podolu, zm. 29 VI 1941 w Nowym Jorku), polski pianista, kompozytor, pedagog, polityk. Jeden z najwybitniejszych polskich muzyków o światowej sławie i szerokich wpływach politycznych. Jego nadzwyczajna kariera pianistyczna jest powszechnie znana, a znaczenie jego działań politycznych, zwłaszcza na rzecz odzyskania niepodległości Polski w 1918 r., bezsprzeczne. Paderewski bodaj nigdy nie wystąpił w roli dyrygenta, mimo to został obdarowany dwiema batutami, które zachował w swoich kolekcjonerskich zbiorach (obecnie należą one do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie). Jedna z nich została podarowana pianiście podczas recitalu w grudniu 1901 r. w Poznaniu (17 lat przed słynnym przemówieniem Paderewskiego do mieszkańców Poznania, będącym zarzewiem Powstania Wielkopolskiego). Jest wyjątkowo ozdobna, z jednej strony zwieńczona lirą z wieńcem laurowym, z drugiej ozdobnym elementem przypominającym koronę, na okuciu widnieje dedykacja od artystów poznańskiego Teatru Polskiego. Druga z batut, także pięknie zdobiona, została podarowana 18 listopada 1888 r. dyrygentowi Janowi Quattriniemu przez wdzięcznych studentów Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie 27 listopada 1935 r. sprezentowana Paderewskiemu przez potomka Quattriniego. Batuty te obrazują drugie – obok pierwszego praktycznego – znaczenie tego rodzaju przedmiotów, jako cennych podarunków dla dyrygentów (lub szerzej: muzyków), swego rodzaju biżuterii muzycznej o symbolice związanej głównie z muzyką, ale także z władzą. Batuta podarowana Paderewskiemu w 1901 r. w Poznaniu z jednej strony była prezentem odpowiednim dla muzyka, z drugiej prawdopodobnie oznaczała symboliczne uznanie przywództwa politycznego – w przypadku słynnego pianisty i równocześnie polityka-patrioty kontekst władzy wydaje się tutaj uzasadniony.

Bibliografia: M. Perkowska-Waszek, Paderewski Ignacy Jan, w: Encyklopedia muzyczna PWM, część biograficzna, pod red. E. Dziębowskiej, t. n-pa, PWM, Kraków 2002; Paderewski [katalog wystawy], Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2018.

Palmer, H.R.

Dyrygent

Parker, James

James Parker, dyrygent

Piotrowski, Michał

Michał Piotrowski (ur. 1875, zm. 19 III 1944 w Warszawie), dyrygent chórów, pedagog, kompozytor. Kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie u Antoniego Sygietyńskiego (fortepian) i Zygmunta Noskowskiego (kompozycja). Pracował początkowo w Łomży, następnie w Warszawie, gdzie był dyrygentem kilku amatorskich chórów, m.in. chóru mieszanego Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Uczył także śpiewu w szkołach średnich. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się pamiątkowa batuta, podarowana dyrygentowi od uczniów Szkoły Kupieckiej w 1914 r.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, Kraków 1964

Quattrini, Jan

Jan Quattrini (ur. 13 V 1822 w Brescii we Włoszech, zm. 10 IV 1893 w Warszawie), dyrygent oper i orkiestr symfonicznych, flecista, pedagog, dyrektor opery. Wykształcony w Królewskim Konserwatorium Muzycznym w Mediolanie, w wieku zaledwie 17 lat został dyrygentem opery w Mantui. Do 1840 r. działał we Włoszech, następnie był dyrygentem opery włoskiej w Berlinie. Od 1843 r. działał w Warszawie, początkowo jako dyrygent trupy operowej Evasia Rocca występującej w Teatrze Wielkim, następnie zatrudniony tam na stanowisku dyrygenta chórów. W 1844 r. zastąpił Henryka Karola Litolffa na stanowisku głównego dyrygenta opery w Teatrze Wielkim, aż do objęcia stanowiska przez S. Moniuszkę. Prowadził ponad sto oper, w tym wiele wprowadził na polską scenę. W jego bogatej działalności operowej, w której wiodącą rolę miała muzyka włoska, było też wystawienie z sukcesem w Warszawie premiery Halki Moniuszki, którą dyrygował  1 I 1858 r. Założył Szkołę Operową przy Teatrze Wielkim, gdzie jako znakomity pedagog wykształcił wielu znanych uczniów. Organizował także koncerty symfoniczne na cele dobroczynne, m.in. wielokrotnie występował jako dyrygent w Salach Redutowych na rzecz studentów Uniwersytetu Warszawskiego – świadectwem tego jest batuta podarowana mu przez wdzięcznych studentów, zachowana w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. W 1891 r. ze względu na stan zdrowia zakończył działalność w operze, następnie pełnił jeszcze funkcję dyrektora muzycznego w kościele Pijarów w Warszawie.

Bibliografia: Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973; L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964

 

 

Rees, David

David Rees, dyrygent działający w Walii

Sheddon, W.

W. Sheddon, dyrygent

Sonnenfeld, Adolf Gustaw

Adolf Gustaw Sonnenfeld (ur. 19 IX 1837 we Wrocławiu, zm. 28 V 1914 w Warszawie), dyrygent orkiestr symfonicznych, skrzypek, kompozytor operetek, wodewilów i baletów. Początkowo kształcił się w grze na skrzypcach we Wrocławiu (ówcześnie Breslau), gdzie grał w orkiestrach od 13. roku życia. Od 1954 r. kształcił się w Lipsku w zakresie gry skrzypcowej i kompozycji. W 1857 r. przybył z orkiestrą Emanuela Bacha do Warszawy, gdzie pozostał do końca życia, stając się jednym z najpopularniejszych i zasłużonych dyrygentów. Występował w Warszawie w orkiestrze legniczanina Beniamina Bilsego, następnie założył własną Orkiestrę Warszawską, która z powodzeniem występowała w Dolinie Szwajcarskiej w Warszawie. Komponował opery, operetki, muzykę baletową, muzykę do wodewilów oraz liczne utwory rozrywkowe. Po 1870 r. (na datę 1872 wskazywałyby obchodzone jubileusze, jeden z nich uwieczniony na zachowanej batucieuu) był dyrygentem w Teatrze Wielkim w Warszawie oraz licznych teatrzykach ogródkowych, dla których komponował muzykę. Publikował nuty pod własnym nazwiskiem lub pseudonimem G. Adolfson, m.in. lekkie utwory, opracowania, zbiory jak np. Melodye z oper i inne ulubione, liczne transkrypcje, w tym też utworów Chopina i Moniuszki itp. (zachowane nuty można odnaleźć w katalogach Biblioteki Narodowej i zbiorach cyfrowych Polony). Jego żoną była Ludwika Konopka, aktorka. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się batuta podarowana dyrygentowi przez rodzinę Seydlów z okazji jubileuszu 20-lecia pracy w 1892 roku.

Bibliografia: Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973; L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964; L.T. Błaszczyk, Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku: słownik biograficzny, Warszawa 2014; katalogi Biblioteki Narodowej

Spurr, J.W.

Dyrygent

Steel, Alfred

Dyrygent

Trombini, Cezar

Cezar (Cesare) Trombini (ur. 18 II 1835 lub 1839 w Padwie, zm. 15 VIII 1898 w Wenecji), włoski dyrygent oper i orkiestr symfonicznych, skrzypek-wirtuoz, pedagog i kompozytor. Od dzieciństwa wybitnie uzdolniony muzycznie, kształcił się w grze skrzypcowej i kompozycji w Wiedniu. Mimo sukcesów które odnosił jako skrzypek, poświęcił się dyrygenturze – od ok. 1855 r. podróżował z włoskimi zespołami operowymi po Europie. Jego pobyt na ziemiach polskich datuje się od 1873 r., gdy przyjechał z zespołem operowym Francesco (Franciszka) Ciaffeiego do Warszawy i już w grudniu tego roku poprowadził pierwszą premierę jako dyrygent sceny włoskiej w Teatrze Wielkim. Prowadził także klasę śpiewu solowego w Instytucie Muzycznym w Warszawie. W 1875 r. został mianowany dyrektorem opery. W latach 1881-1889 dyrygował w Petersburgu, następnie wrócił do Warszawy, gdzie ponownie objął stanowisko profesora śpiewu solowego, był też kierownikiem klasy orkiestrowej w Instytucie Muzycznym. W 1891 r. powtórnie został pierwszym dyrygentem opery w Teatrze Wielkim, bywał także dyrygentem koncertów symfonicznych orkiestry Teatru Wielkiego. Jego zasługą jest wystawienie licznych oper i dramatów muzycznych po raz pierwszy w Warszawie, w tym dzieł R. Wagnera (jak np. Lohengrin w 1879 r.). Był znany z wybitnego talentu dyrygenckiego i pedagogicznego a także prowadzenia całych przedstawień bez partytury, niekiedy też występował w roli skrzypka. Jego żoną była Emilia Trombini z Dąbrowskich, śpiewaczka, a córką Margerita Kazuro-Trombini (1891-1979), pianistka, klawesynistka i pedagog, jurorka m.in. wielu Konkursów Chopinowskich. W zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie zachowała się bogato zdobiona, pamiątkowa batuta, upamiętniająca jubileusz 50-lecia działalności artystycznej dyrygenta, podarowana mu 11 maja 1895 r. przez zespół Teatru Wielkiego.

Bibliografia: L.T. Błaszczyk, Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, PWM, Kraków 1964; Encyklopedia muzyki, pod red. A. Chodkowskiego, wyd. 2 popr., Warszawa 2001; Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, na podst. materiałów S. Dąbrowskiego oprac. red. Z. Raszewski i in., Warszawa 1973

Veit, Heinrich

Dyrygent

Waddell, John Spence

Dyrygent angielski żyjący na przełomie XIX i XX w.

Walther, Major

Dyrygent

Wass F.B.

F. B. Wass, dyrygent, zwycięzca niezidentyfikowanego festiwalu w 1928 r. prawdopodobnie w Wielkiej Brytanii; jego batuta z dedykacją zachowała się w kolekcji J.S. Witkiewicza (nr JSW 79).

Young, David F.

David F. Young, mało znany dyrygent działający pod koniec XIX w. W kolekcji J.S. Witkiewicza zachowała się batuta z 1897 r. (nr JSW 85) z dedykacją dla dyrygenta od członków chóru parafialnego w Haggs (prawdopodobnie szkockiej wsi o tej nazwie).